Lovas

Dana 10.10.1991. godine, pripadnici faktički uspostavljene srpske civilne i vojne vlasti – milicije i Teritorijalne odbrane Lovas i Tovarnik samoproglašene Srpske autonomne oblasti Slavonije, Baranje i Zapadnog Srema, Druge proleterske gardijske mehanizovane bigade (2.pgmtbr), i dobrovoljačke jedinice „Dušan Silni“ su, po naredbi pukovnika Dušana Lončara, zapovednka 2.pgmtbr napali nebranjeno selo Lovas u Republici Hrvatskoj. Tog dana je ubijeno 23 hrvatskih civila, među kojima su Katarina Pavićević, Tomo Sabljak, Pavo Đaković, Josip Kraljević, Stjepan Mađarević, Mato Keser, Antun Luketić, Andrija Devičić, Živan Antolović. Granatiranjem je uništen veliki broj kuća i drugih objekata.

 

U danima posle 10.10.1991. godine, Lovas je preimenovan u Dušanovac i uveden je policijski čas. Za komandanta sela i upravitelja Zemljoradničke zagrade postavljen je Ljuban Devetak. Hrvatima je bio zabranjen izlaz iz sela i do 16.10.1991. godine morali su komandi TO da predaju spiskove članova porodica u selu i van njega. Muškarci, starosti od 20 do 50 godina, su odvođeni da skupljaju tela ubijenih meštana, leševe životinja i da obavljaju poljoprivredne i druge radove.

Dana 17.10.1991. godine oko 70 Hrvata је dovedeno i zatočeno u Zemljordaničku zadrugu. Premlaćivani su ukoliko bi se pomerali s mesta. Nije im bilo dozvoljeno da idu u WC. Marina Mađarevića i Ivana Đakovića dobrovoljci su nožem ubadali u noge. Pored Zadruge, hrvatski meštani sela su bili zatvarani i u podrum i druge prostorije zgrade Mesne Zajednice.

Do 18.10.1991. godine, na različitim mestima u selu ubijeno je još 23 meštana, među kojima su Marin Balić i Ivan Vidić.

Prema naređenju najstarijeg starešine JNA u Lovasu i komandanta sela, pripadnici TO i dobrovoljci su 18.10.1991. godine, poveli 50 zatočenih Hrvata iz zadruge u akciju pretresa terena u reonu vinograda radi razminiranja minskog polja koje je postavila JNA. Na putu prema vinogradima, ubijen je Boško Bođanac. Zatočenici su prisiljeni da uđu u minsko polje i da nogama „čiste“ tlo ispred sebe. Eksplodirala je najmanje jedna mina i tada su dobrovoljci i teritorijalci otvorili vatru na ljude u minskom polju. Dvadeset jedan Hrvat je poginuo, bilo od minske eksplozije, bilo od puščane vatre. Među njima su  Luka Balić, Marko Sabljak, Antun Panjik, Darko Solaković, Josip Turkalj, Ivica Kraljević,  Mato Hodak, Zaltko Božić. Među tridesetak preživelih su Marko Filić, Stanislav Franković i Ivica Mujić. Josip Antolović, Đuka Radočaj, koji su ostali nepovređeni, morali su da sa minskog polja iznesu 14 povređenih i poginule na put.

U periodu od 17.10. do 3.11.1991. godine ubijeno je još 28 meštana.

Tokom oktobra i novembra 1991. godine, ubijeno je, poginulo i nestalo 90 civila, meštana, većinom hrvatske nacionalnosti. Tek su 1997. godine iz masovne grobnice na mesnom groblju u Lovasu, ekshumirani posmrtni ostaci 68 osoba. Većina njih je identifikovana iste godine, na Medicinskom fakultetu u Zagrebu. Ekshumacije su izvršene i na katoličkom groblju, gde su ekshumirani posmrtni ostaci tri osobe, dok su posmrtni ostaci šest osoba ekshumirani sa lokaliteta u šumi Jelaš u Lovasu. Posmrtni ostaci osam osoba ekshumirani su iz individualnih grobnica.

Masovna grobnica, Lovas

Povezano